وضعیت رصد و ردیابی کوسه ها در حال حاضر در جهان به چه صورت است

وضعیت رصد و ردیابی کوسه ها در حال حاضر در جهان به چه صورت است، هم‌اکنون گونه‌های مختلفی از کوسه‌ها در سرتاسر جهان با ردیاب‌های ماهواره‌ای رصد می‌شوند. کشورهای استرالیا و آمریکا از این نظر نسبت به سایرین پیشگام بوده‌اند چراکه بسیاری از جمعیت‌های شاخص کوسه‌ها را می‌توان در آب‌های این کشورها بالأخص استرالیا سراغ گرفت اما این تکنولوژی به‌ واسطه منافع متعدد، طرفداران زیادی در سراسر جهان پیداکرده است. یکی از دلایل تجهیز کوسه ها به ردیاب‌های ماهواره‌ای، کاهش احتمال خطر حمله آن‌ها به شناگران است.

در حقیقت ردیابی کوسه‌ها به طرفداران ورزش‌های آبی این امکان را می‌دهد که نقشه‌های ماهواره‌ای را در مناطق مختلف از طریق گوگل مپ مشاهده کرده و با مناطق پرخطر نزدیک سواحل آشنا شوند. به‌ عنوان‌ مثال در آب‌ های اطراف “جزیره‌ی مائوئی” (Maui Islands) که یکی از جزایر هشتگانه‌ی ایالت هاوایی آمریکا در اقیانوس آرام است، شمار متعددی از حملات ناخواسته و غیرقابل پیش‌بینی کوسه‌ها گزارش‌شده است. این آمارها به همراه گزارش‌های متعدد ماهیگیران محلی مبنی بر رویت کوسه‌های بزرگ سبب گردید تا متخصصان نسبت به مدیریت جمعیت کوسه‌های ببری در این منطقه حساس شوند و درصدد برآیند تا تعدادی از این کوسه‌ها را به ردیاب‌های ماهواره‌ای تجهیز کنند. رصد پیوسته‌ی کوسه‌ها در این منطقه نشان داد که اغلب کوسه¬های ببری اطراف جزیره مائوئی مقیم بوده و تمایلی برای خروج یا اصطلاحاً مهاجرت از این محدوده ندارند. از دو سال پیش تاکنون ۲۴ کوسه‌ی ببری در این منطقه مجهز به ردیاب شده‌اند و نحوه جابجایی آن‌ها به‌صورت مستمر زیر نظر قرارداد. دست‌اندرکاران این پروژه حتی نقشه به‌روز جابجایی تک‌تک کوسه‌ها را هم در سایت خود در اختیار بازدیدکنندگان قرار می دهند اما می‌گویند که این‌یک سیستم هشداردهنده نیست، بلکه درواقع حاصل پایش آنی (لحظه‌به‌لحظه) کوسه‌هاست.

در سواحل جنوبی کارولینا نیز پروژه‌ای مشابه در دست انجام است و در آن ۱۲ کوسه‌ی ببری مجهز به ردیاب شده‌اند. نقشه‌ی جابجایی کوسه‌ها در این منطقه تهیه‌شده و در حال تجزیه‌ و تحلیل است. در اروپا نیز تحقیقاتی مشابه تحت عنوان “پروژه‌ی اوتوپیا” (Utopia Project) صورت گرفته و هدف از آن تشریح و تبیین نحوه جابجایی و رفتارشناسی آبزیانی همچون کوسه‌ها در منطقه دریای مدیترانه و آتلانتیک است. دست‌ اندرکاران این پروژه باور دارند که شناخت الگوهای پراکنش و فراوانی کوسه ها می تواند شاهدی ایده‌آل برای سنجش تغییرات زیست‌ محیطی در این مناطق باشد. شناسایی کیفیت زیستگاه، بررسی تغییرات دینامیکی، شناسایی زیستگاه‌های حیاتی (Hot Spots) و کار بر روی الگوهای رفتاری همه ازجمله مواردی است که در چنین پروژه‌هایی موردبررسی قرار خواهند گرفت.

در ایران نیز در خلیج فارس پروژه نظارت و پایش کوسه های خلیج فارس انجام می شود که مسئول آن دکتر رابینسون می باشد.